![](/images/article-1.jpg)
Delirium
เพ้อเป็นกลุ่มอาการที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ที่ติดสุราเรื้อรังและหยุดดื่มกระทันหันเช่นในช่วง
เข้าพรรษาก็มีอาการเพ้อสั่นได้ (delirium tremens) อุบัติการณ์ในผู้สูงอายุหลังได้รับการผ่าตัดสูงถึงร้อยละ 40
ผู้ป่วยที่เพ้อหลังผ่าตัดต้องอยู่รักษาในโรงพยาบาลนานขึ้น มีอัตราตายสูงขึ้นและเมื่อหายดีแล้วต่อมาโอกาสเกิด
สมองเสื่อมมีมากขึ้น พยาธิสรีรวิทยา (pathophysiology) ของอาการเพ้อหรือสมองสับสนเฉียบพลันยังไม่เป็น
ที่ทราบแน่ชัดแต่เชื่อกันว่าเกิดจากสารสื่อประสาท (neurotransmitter) หลายตัว เช่น gamma-aminobutyric
acid หรือ GABA, acetylcholine, dopamine, norepinephrine, serotonin และ melatonin ผิดปกติ
เนื่องจากยาต้านโคลีน (anti-cholinergic) เป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยสูงอายุหลังผ่าตัดมีอาการเพ้อได้บ่อย
จึงสันนิษฐานว่า cholinergic activity ที่ลดลง น่าจะเป็นสาเหตุที่สำคัญ นอกจากนี้ผู้สูงอายุบางรายมีอาการเพ้อ
เกิดขึ้นเพราะมีสาเหตุกระตุ้น เช่น การติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ กรวยไตหรือปอดอักเสบ
อาการเพ้อมักเกิดฉับพลัน ขึ้น ๆ ลง ๆ ผู้ป่วยขาดสมาธิ คิดสับสนไม่เป็นระบบ ระดับการรู้สึกตัวเปลี่ยนแปลง
การรักษาในปัจจุบันมีทั้งการไม่ใช้ยาและใช้ยา การไม่ใช้ยารวมไปถึงการให้ผู้ป่วยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่คล้ายกับ
ผู้ป่วยคุ้นเคย ให้ญาติพี่น้องมาเยี่ยมได้สม่ำเสมอ ในขณะที่การรักษาแบบใช้ยาก็นิยมให้ยากลุ่ม antipsychotic
โดยเฉพาะ haloperidol และ risperidone
สิ่งที่น่าสนใจ น่าศึกษา ให้รู้ว่าทำไมอาการเพ้อจึงเกิดในผู้สูงอายุเพียงบางคนไม่เกิดในทุกคนที่ได้รับการผ่าตัด
เมื่อเร็ว ๆ นี้มีรายงานจากกรุงโซล สาธารณรัฐเกาหลี ถึงการศึกษาวิจัยผู้ป่วยที่รับการผ่าตัดมะเร็งกระเพาะอาหาร
เรื่อง อัลฟา-สินิวเคลอิน (alpha-synuclein) ที่ myenteric plexus ในผู้ป่วย ที่มีอาการเพ้อและไม่มีอาการดังกล่าว
และศึกษาพยาธิภาวะอัลฟาสินิวเคลอินโดยการย้อมสีวิธีอิมมูโนเคมีพบว่า ในรายที่มีอาการเพ้อหลังผ่าตัดพบ
มีความสัมพันธ์กับพยาธิภาวะอัลฟาสินิวเคลอิน (synucleopathy) พยาธิสภาพดังกล่าวพบในผู้ป่วยสมองเสื่อมที่มี
เลวีบอดี (dementia with Lewy Body) ซึ่งมีความผิดปกติทางประชาน (cognitive disorders) คล้ายที่พบในผู้ป่วย
ขณะเพ้อ
อัลฟา-สินิวเคลอินเป็นโปรตีนที่พบได้มากในสมอง กล้ามเนื้อลาย กล้ามเนื้อไม่ลาย และกล้ามเนื้อหัวใจ
ปัจจุบันสารตัวนี้ได้รับความสนใจมากในโรคพาร์กินสันและโรคสมองเสื่อมที่มีเลวีบอดี (DLB) สารตัวนี้เป็นสารสำคัญ
ที่ผิดปกติใน DLB และสามารถย้ายจากเซลล์ประสาทที่ผิดปกติไปยังเซลล์ที่ปกติได้คล้ายพรีออน (PRION) ทำให้
สมองเสื่อมมากขึ้น
แนะนำเอกสาร
1) Inouye SK. (2006). Delirium in older persons. N Engl J Med. 354 : 1157-1165.
2) Sanders RD, Pandharipande PP, Davidson AJ, et al. (2011). Anticipating and managing
postoperative delirium and cognitive decline in adults. BMJ. 343 : d4331.
3) Praditsuwan R, Limmathuroskul D, Assanasen J, et al. (2012). Prevalence and incidence of delirium
in Thai older patients: a study at general medical wards in Siriraj Hospital. J Med Assoc Thai.
95 (Suppl 2) : S245-250.
4) Shannon KM, Keshavarzian A, Mutlu E, et al. (2012). Alpha-synuclein in colonic submucosa
in early untreated Parkinson’s disease. Mov Disord. 27 : 709-715.
5) Sunwoo MK, Hong JY, Choi J, et al. (2013). Alpha-Synuclein pathology is related to postoperative
delirium in patients undergoing gastrectomy. Neurology. 80 : 810-813.
6) Olanow CW, Brundin P. (2013). Parkinson’s disease and alpha synuclein: is Parkinson’s disease
a prion-like disorder? Mov Disord. 28 : 31-40.
![](/images/line-bottom.gif)