![](/images/article-1.jpg)
N (ชุดที่ 1) - Normal Pressure Hydrocephalus (NPH)
ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำแรงดันปกติ
เมื่อ 60 ปีมาแล้ว ศาสตราจารย์เรย์มอนด์ อดัมส์ ปรมาจารย์ทางประสาทวิทยาจากฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา และคณะได้รายงานผู้ป่วยเดินลำบาก สมองเสื่อมและกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ที่เกิดจาก NPH ที่รักษาแล้วอาการดีขึ้น จากวันนั้นจนถึงวันนี้ความรู้สึกของประสาทแพทย์ทั่วไปยังมีความเห็นแตกต่างกัน บ้างก็ว่าพบผู้ป่วย NPH ที่ไม่ทราบสาเหตุน้อยมาก บ้างก็อ้างว่าพบได้บ่อยกว่าที่คิดโดยเฉพาะประสาทศัลยแพทย์ ดังจะเห็นได้จากข้อเขียนในตำราประสาทวิทยาที่มีชื่อและเพิ่งออกใหม่ เช่น Queen Square's Neurology ยังแบ่งรับแบ่งสู้ในเรื่องนี้ ผู้เขียนต้องยอมรับว่าตนเองไม่มีประสบการณ์เรื่อง NPH มาก แต่ประสาทศัลยแพทย์ไทยที่มีประสบการณ์ในเรื่องนี้มากเห็นจะเป็นศาสตราจารย์นายแพทย์สิระ บุณยะรัตเวช ที่รามาธิบดี และศาสตราจารย์นายแพทย์สงวนสิน รัตนเลิศ จากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
NPH เป็นภาวะที่พบบ่อยกว่าที่เชื่อกันโดยทั่วๆ ไปมากจากการศึกษาของนายแพทย์ฮาโรลด์ คอนน์
ศาสตราจารย์ทางอายุรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญทางโรคตับจากมหาวิทยาลัยเยล สหรัฐอเมริกา ผู้เป็นผู้ป่วยด้วยภาวะ NPH เองจนเปลี่ยนความสนใจจากโรคตับมาศึกษาเรื่อง NPH โดยเฉพาะและเชี่ยวชาญเป็นพิเศษถึงกับได้รับแต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์อิสระที่โรงเรียนแพทย์มิลเลอร์ มหาวิทยาลัยไมอามี ฟลอริดา
คอนน์เชื่อจากประสบการณ์ของตนเองในฐานะผู้ป่วยและจากผู้ป่วยที่เขาศึกษาอีกเป็นจำนวนมากว่า
อาการในผู้ป่วย NPH ที่ไม่ทราบสาเหตุโดยเฉพาะท่าเดินช้าๆ ขาถ่าง ก้าวสั้นๆ และหยุดนิ่งแล้วเดินซอยขาจะดีขึ้นถ้าผู้ป่วยนั่งหรือนอนลงจะขยับขาได้ดีกว่าถ้ายืน ผู้ป่วยเดินขึ้นบันไดลำบากเพราะกล้ามเนื้อโคนขาด้านหน้ามักอ่อนแรง ท่ายืนขาแข็งคล้ายผู้ป่วยด้วยโรคพาร์กินสัน นอกจากนี้แขนบางครั้งก็แข็งๆ ด้วย อาการระบบปัสสาวะที่ว่ากลั้นปัสสาวะไม่ได้เป็นเรื่องของอยากปัสสาวะบ่อยๆ มากกว่า คอนน์ใช้คำ gait abnormalities, urinary frequency/urgency และ mental impairment เป็นไตรลักษณ์ของ NPH ความชุกของโรคมากกว่าที่บางรายงานว่าไว้คือ ประมาณร้อยละหนึ่งที่อายุ 65 และมากขึ้นตามอายุ
ขณะมีอาการคอนน์ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคพาร์กินสันโดยประสาทแพทย์อาวุโสหลายคน ได้รับยาที่ทันสมัยแต่ไม่ดีขึ้น จนวันดีคืนดีบังเอิญประสาทแพทย์หนุ่มตรวจแทนแพทย์อาวุโสและคิดว่าคอนน์เป็น NPH เขาได้รับการรักษาด้วย ventriculoperitoneal shunt และอาการหายเป็นปกติ เมื่อหายดีแล้วคอนน์ตัดสินใจเลิกสนใจโรคตับหันมาศึกษาเรื่อง NPH อย่างเดียวอยู่หลายปีจนเป็นที่ยอมรับทั่วโลก
อายุรแพทย์และศัลยแพทย์ที่สนใจเรื่องนี้ ไม่ควรพลาดเรื่องของคอนน์! นอกจากนี้ผู้เขียนยังได้อ้างบทความที่เพิ่งลงตีพิมพ์เมื่อเร็วๆ นี้ที่น่าสนใจไว้ให้ด้วย
เอกสารอ้างอิง
1. Adams RD, Fisher CM, Hakim S, et al. Symptomatic occult hydrocephalus with
"normal" cerebrospinal fluid pressure: a treatable syndrome. N Engl J Med 1965;
273: 117-26.
2. Neurology. A Queen Square Textbook. Eds. Clarke C, Howard R, Rossor M,
Shorvon S. Wiley-Blackwell. 2009; pp.284 & pp.748.
3. Ratanalert S. Normal pressure hydrocephalus. Abstracts of 19th World Congress
of Neurology 24-30 October 2009. Bangkok, Thailand. J Neurol Sci 2009; 285,
Suppl 1: S11.
4. Conn HO. Normal pressure hydrocephalus (NPH): more about NPH by a
physician who is the patient. Clinical Medicine 2011; 11: 162-165.
5. Klassen BT, Ahlskog JE. Normal pressure hydrocephalus: how often does the
diagnosis hold water? Neurology 2011; 77: 1119-25.
6. Rosenbaum RB. ibid. Neurology 2012; 78: 152.
7. Scharre D. Normal pressure hydrocephalus: measure twice, shunt once.
Neurology 2011; 77: 1110-11.
8. Khaku AS, Heilman KM. ibid. Neurology 2012; 78: 225-26.
[ back ]
![](/images/line-bottom.gif)